Κυριακή 30 Οκτωβρίου 2011

Μάρκος Βαμβακάρης - Το ψωμί



Ό πατέρας μου σταμάτησε τη δουλειά του καρβουνιάρη για κα­λύτερα κι αρχίνησε να πλέκει κάτι καλάθια, κάτι κοφίνια, κάτι πανέρια. Μ' έπαιρνε μαζί του και τα πουλούσαμε. Και πού ήταν φου­καράς, μόνος του έπρεπε να μαζεύει τα υλικά για τη δουλειά του, για να τα  φέρει στο σπίτι να τα πλέξει. Μαζί στα ποτάμια εγυρίζαμε, από ποταμό σε ποταμό να μαζεύουμε βέργες από λυγαριές και σκίνους και χαρουπιές. Τα ποτάμια πού πηγαίναμε για λυγα­ριές, Πάος, Γαλισάς, ενωνόντουσαν. Μυρίζανε τα σχίνα. Ο γέρος  έκοβε, και γω κάτω από μια συκιά μαδούσα τα φύλλα. Αφού μαζεύαμε τις βέργες, τις κάναμε δέματα. Ένα δέμα απάνω κάτω σαράντα οκάδες ο πατέρας και ένα μικρότερο δέμα για μένα δεκαπέν­τε ως είκοσι οκάδες. Ήμουνα δεμένο παιδάκι. Από τον Γαλισά το χωριό εφορτωνόμαστε και οι δυο μέχρι την Απάνω Χώρα της Άνω Σύρος δυο δυόμισι ώρες δρόμο, τα κουβαλούσαμε.

Ξυπόλητος, νηστικός πεινασμένος, γδύμια, και με λυπότανε ο πατέρας. Εφοβότανε μην πάθω  πού φορτωνόμουνα κι εγώ πάλι τον λυπόμουνα τον πατέρα μου που βόγγαγε κι εκείνος φορτωμένος, κι αν ήταν δυνατό να φορτωθώ περισσότερο να τον ξαλαφρώσω. Έπρεπε να εξοικονομήσουμε τα προς το ζην και να μεγαλώσουμε τα παιδιά, δηλαδή τον Λεονάρδο και τον Φραγκίσκο. Μάλιστα θυμάμαι ένα περιστατικό με τον πατέρα μου ο όποιος με λυπότανε τώρα εμένα. Μου έκανε ένα μάτσο να με φορτώσει κι όλη την ώρα στο δρόμο γύρναγε και με ρώταγε κουράστηκες, κουράστηκες; Και γώ του ’δινα του πατέρα μου ζωή και του ’λεγα μπαμπά όχι, δεν εκουράστηκα. Όχι. Είμαι καλά. Και τον ελυπόμουνα τόσο πολύ τον πα­τέρα μου πού δεν έχετε ιδέα πόσο πολύ τον ελυπόμουνα. Εκείνος λυπότανε έμενα. Πού εγώ τί είχα; Ενώ εκείνος; Δεν είχαμε τα μέσα να πάρουμε ένα ζώο, ένα γάιδαρο να τον φορτώνουμε, να τα βάζουμε επάνω και να ’ρχόμαστε.

Και πηγαίναμε απάνω και μαζεύαμε σαλιγγάρια, διάφορα πρά­ματα τα όποια τα φέρναμε για να φάμε, κι άλλα διάφορα πράματα από τούς κήπους του δίναν τοΰ πατέρα μου γιατί ήταν καλός άν­θρωπος και τον εγνώριζε όλη η κοινωνία της Σύρου. Εδώ όταν ήλ­θε και απέθανε, του στείλανε τρεις κάσες τρία αφεντικά του, κά­σες για φέρετρα δηλαδή. Διότι και δω εδούλευε τα κοφίνια πάλι των μανάβηδων και τον ξέρανε πού ήταν καλότατος ο άνθρωπος. Τον ξέρανε οι πλούσιοι να πούμε πού είχανε λεφτά. Επέθανε ο Ντομένικος ο Ρόκος, λέγανε. Να τοΰ στείλουμε ένα κασόνι. Ήρθε ένα, ξανάρθε άλλο, ξανάρθε άλλο. Λογάριασε τί άνθρωπος ήταν.  Δεν μπορώ να σας παραστήσω τον πατέρα μου, Θεός σχωρές την ψυχούλα του. Μας αγάπαγε. Πέθανε νεώτατος. Πέθανε σαράντα τεσσάρω χρονού, τον οποίο εμείς τον εστεναχωρέσαμε τα παιδιά του και τα τρία. Τον εστεναχωρέσαμε πολύ και πέθανε ο άνθρωπος.

Πρώτα τον εστεναχώρησα εγώ πού ήμουν ο πρώτος. Αφού του λέγανε ο γιός σου ο χασικλής, εμένα βρε παλιάνθρωπε, ποιος από το σόι μας ήτανε τέτοιος, να είσαι και συ; Στεναχωριόντανε.  Και στεναχωριόντανε με τον δεύτερο το Λινάρδο πού τρελάθηκε. Κατόπιν με τον Φραγκίσκο ο οποίος δεν εστεκόταν, όλο φυ­λακή ήτανε, όλο εκτύπαγε, όλο μάλωνε, όλο κάτι φασαρίες, κάτι καυγάδες, και τον πηγαίνανε φυλακή. Με χρόνους δηλαδή φυλακή έξι εφτά μήνες, δύο τρία χρόνια. Ό μικρός, πέθαν’ αυτός τώρα, και που δεν έχει κάνει φυλακή. Μέχρι την Κέρκυρα πήγε. Στην Κέρκυρα, στη Λειβαδιά, εδώ στην Αθήνα. Κι έτσι πικραμένος πήγε ο  πατέρας μας, Θεός σχωρές τον, πικραμένος.




Από το βιβλίο της Αγγελικής Βέλλου - Καΐλ, Μάρκος Βαμβακάρης. Αυτοβιογραφία, Παπαζήση, Αθήνα, 1978.



Παρασκευή 21 Οκτωβρίου 2011

Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας - Οδυσσέας Ελύτης




Ο ΗΛΙΟΣ
Όμορφη και παράξενη πατρίδα
Ωσάν αυτή που μου 'λαχε δεν είδα
Ρίχνει να πιάσει ψάρια πιάνει φτερωτά Στήνει στη γη καράβι κήπο στα νερά
Κλαίει φιλεί το χώμα ξενιτεύεται
Μένει στους πέντε δρόμους αντρειεύεται
Κάνει να πάρει πέτρα τηνε παρατά
Κάνει να τη σκαλίσει βγάνει θάματα
Μπαίνει σ' ένα βαρκάκι πιάνει ωκεανούς Ξεσηκωμούς γυρεύει θέλει τύραννους
Πέντε μεγάλους βγάνει πάνω τους βαρεί
Να λείψουν απ' τη μέση τους δοξολογεί.

ΧΟΡΟΣ ΑΝΔΡΩΝ
Πολλά δε θέλει ο άνθρωπος
να 'ν' ήμερος να 'ναι άκακος
λίγο φαΐ λίγο κρασί
Χριστούγεννα κι Ανάσταση
κι όπου φωλιάσει και σταθεί
κανείς να μην του φτάνει εκεί
Μα 'ρθαν αλλιώς τα πράματα τονε ξυπνάν χαράματα
τον παν τον φέρνουν πίσω μπρος του τρώνε και το λίγο βίος
κι από το στόμα την μπουκιά πάνω στην ώρα τη γλυκιά
του τηνε παίρνουνε κι αυτή
Χαρά στους που 'ναι οι Δυνατοί! 

Οδυσσέας Ελύτης, Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας

Παρασκευή 14 Οκτωβρίου 2011

Η Μουσική - Τάσος Λειβαδίτης




Η Μουσική

Καμια φορά τα βράδια, ιδιαίτερα όταν βρέχει, ο νους μου ταξιδεύει - πιο συχνά στα παιδικά μου χρόνια. Και τότε ξεπροβάλλει ο καθηγητής του βιολιού. Φορούσε μια ξεθωριασμένη ρεντικότα και μια περούκα μαδημένη - γελούσαμε μαζί του. Αλλά όταν μετά το μάθημα έμπαινε η μητέρα στην κάμαρα (για χάρη της ίσως) έπαιζε κάτι διαφορετικό - μια μελωδία ήρεμη και σοβαρή που μας έκανε να σοβαρευόμαστε κι εμείς άξαφνα, σα να μαντεύαμε αόριστα ότι στο βάθος η μουσική δεν είναι πάθος ή όνειρο, νοσταλγία ή ρεμαβασμός 
   αλλά μια άλλη δικαιοσύνη.

Τάσος Λειβαδίτης, Βιολέτες για μια εποχή   

Τρίτη 11 Οκτωβρίου 2011

Maria del Mar Bonet




Η Maria del Mar Bonet i Verdaguer γεννήθηκε το 1947 στο νησί της Μαγιόρκα. Σπούδασε κεραμική στη σχολή Καλών Τεχνών, αλλά τελικά αποφάσισε να αφοσιωθεί στο τραγούδι. Το   1967, ξεκίνησε να τραγουδάει με την ομάδα Els Setze Jutges στη Βαρκελώνη.  Έχει κάνει πολλά άλμπουμ  λαϊκή μουσικής στα καταλανικά, παρά τις απαγορεύσεις κατά τη διάρκεια της δικτατορίας του Φράνκο. Έχει δώσει συναυλίες σε όλη την Ισπανία καθώς και στην Τουρκία, την πρώην ΕΣΣΔ, την Τυνησία, την Ολλανδία, την Πολωνία, την Ιταλία, την Ιαπωνία, την Πορτογαλία, το Βέλγιο, την Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Βραζιλία, τη Σουηδία, την Ελβετία, τη Βενεζουέλα, το Μεξικό και τις ΗΠΑ.



Maria del Mar Bonet i Verdaguer was born in 1947 on the island of Mallorca. She studied ceramics at the School of Fine Arts, but eventually decided to devote himself to singing. In 1967, she began singing with the group Els Setze Jutges in Barcelona. 
She made several albums in Catalan folk music, despite the prohibitions during the Franco dictatorship. She has given concerts in Spain and Turkey, the former USSR, Tunisia, Holland, Poland, Italy, Japan, Portugal, Belgium, France, United Kingdom, Brazil, Sweden, Switzerland, Venezuela, Mexico and the U.S.

Δισκογραφία - Discography

1969
Maria del Mar Bonet
1971
Maria del Mar Bonet
1974
Maria del Mar Bonet
1975
A l' Olympia
1976
Cançons de festa
1977
Alenar
1979
Saba de terrer
1979
Quico-Maria del Mar
1981
Sempre
1981
L'àguila negra
1981
Jardí tancat
1982
Breviari d'amor
1982
Cançons de la nostra mediterrània
1985
Anells d'aigua
1987
Gavines i dragons
1989
Ben a prop
1990
Bon viatge faci la cadernera
1990
Coreografies
1993
El·las
1995
Salmaia
1997
Primeres cançons
1997
El cor del temps
1999
Cavall de foc
2001
Raixa
2001
Cants d'Abelone
2003
Collita pròpia
2004
Amic, amat
2007
Terra Secreta
2010
Bellver